Bảo trợ xã hội
Bảo trợ xã hội
Quy hoạch mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội dựa trên quan điểm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ trợ giúp xã hội 
03/05/2021 
 

“Quy hoạch mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 phải tính các yếu tố tác động đến hoạt động trợ giúp xã hội như già hoá dân số, biến đổi khí hậu…cũng như dự báo nhu cầu của từng đối tượng lập quy hoạch”. Đây là một trong những ý kiến chỉ đạo của Thứ trưởng Bộ LĐ-TBXH Nguyễn Văn Hồi đưa ra tại hội thảo tham vấn ý kiến của các chuyên gia và các đơn vị liên quan về Quy hoạch mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, diễn ra chiều 15/4, tại Hà Nội.


Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi chủ trì hội thảo

7 đối tượng lập quy hoạch: Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi, cho biết: Nhằm cụ thể hoá chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 542/QĐ-TTg phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và giao Bộ Lao động - TBXH tổ chức lập quy hoạch.

Theo đó, đối tượng lập quy hoạch bao gồm: Cơ sở bảo trợ xã hội chăm sóc người cao tuổi; Cơ sở bảo trợ xã hội chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; Cơ sở bảo trợ xã hội chăm sóc người khuyết tật; Cơ sở bảo trợ xã hội chăm sóc và phục hồi chức năng cho người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí; Cơ sở bảo trợ xã hội tổng hợp; Trung tâm công tác xã hội; Cơ sở cai nghiện ma túy.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi, thông tin: Cả nước đang thực hiện trợ cấp xã hội hàng tháng cho gần 3,2 triệu đối tượng. Đến nay, mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội đã được hình thành và phát triển trên phạm vi cả nước với khoảng 600 cơ sở bao gồm cả cơ sở công lập và ngoài công lập, chăm sóc cho hơn 62 nghìn đối tượng và 120 cơ sở cai nghiện ma tuý đang cai nghiện cho trên 37 nghìn đối tượng...

 “Việc lập quy hoạch dựa trên quan điểm quy hoạch mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội phải phù hợp với đặc điểm từng vùng lãnh thổ, cơ cấu dân số và số lượng người dân có nhu cầu trợ giúp xã hội; tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ trợ giúp xã hội; đảm bảo phù hợp với khả năng đầu tư của Nhà nước và khả năng huy động nguồn lực xã hội; đảm bảo tính kế thừa, tính khoa học, phù hợp với yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế. Quy hoạch có tính mở, linh hoạt, tuỳ thuộc vào tình hình và nhu cầu thực tế của các vùng, địa phương để xác định số lượng, quy mô của hệ thống các cơ sở trợ giúp xã hội” - Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi, nhấn mạnh.

Đáp ứng nhu cầu tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ trợ giúp xã hội của tất cả các đối tượng: Đánh giá về dự thảo Đề án quy hoạch, các đại biểu tham dự cơ bản nhất trí với đề án và cho rằng đây là một trong những đề án được viết công phu, chi tiết, làm rõ được cơ sở pháp lý và thực tiễn của việc lập quy hoạch. Đề án đã thể hiện được sự cần thiêt phải lập quy hoạch mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội, cũng như rà soát, đánh giá được những điểm mạnh, hạn chế của công tác quy hoạch giai đoạn trước.

Trong đó, chuyên gia Nguyễn Hải Hữu, nguyên Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ LĐ-TBXH), cho rằng: Việc rà roát quy hoạch thời kỳ trước cần chú ý phần đánh giá quy hoạch để rút ra bài học. Đồng thời, bổ sung/điều chỉnh trong từng lĩnh vực để đưa vào quy hoạch mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Chuyên gia Nguyễn Hải Hữu, chia sẻ: Khi phân tích và dự báo về quy hoạch mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội cần chú ý đến cả nhóm đối tượng tự nguyện bởi nhu cầu ngày càng tăng. Bên cạnh đó làm rõ phương pháp dự báo, đây là vấn đề rất khó, phải có cơ sở thực tiễn để dự báo. Bởi lẽ, mỗi một đối tượng cần có một cách dự báo thuyết phục, chú ý hơn về đối tượng người cao tuổi bởi nước ta đang trong bối cảnh già hoá dân số nhanh.

Còn theo ý kiến tham góp của ông Bùi Sĩ Tuấn, Phó Chánh Văn phòng Bộ LĐ-TBXH, thì những yếu tố tác động đến việc quy hoạch cần được làm rõ nét hơn, đặc biệt là những thách thức lên hệ thống an sinh xã hội, như: vấn đề già hoá dân số, biến đổi khí hậu, lao động di cư, các vấn đề xã hội như trẻ em tự kỷ, bạo lực gia đình… cần nêu cụ thể. Có như vậy mới tăng tính thuyết thục của Đề án.

Ông Lê Ngự Bình, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội trao đổi: Việc lập quy hoạch mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội cũng phải tính toán đến những đối tượng đặc thù và cần có những trung tâm vùng để đáp ứng nhu cầu thực tế. Đồng thời, có khung/chuẩn về mặt quy mô để sắp xếp, chuyển đổi những cơ sở chưa phù hợp hay chưa hiệu quả, không bảo đảm tiêu chuẩn…

Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi khẳng định sự cần thiết của việc lập quy hoạch và cho rằng việc lập quy hoạch với mục tiêu phát triển mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ trợ giúp xã hội của tất cả các đối tượng. Đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ, chăm sóc, trợ giúp các đối tượng yếu thế và công tác cai nghiện ma túy tại trung tâm và trong cộng đồng. Đây cũng là cơ sở để triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn trên địa bàn cả nước thuộc lĩnh vực quản lý Nhà nước của Bộ về trợ giúp xã hội.

Về quan điểm lập quy hoạch, Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi yêu cầu bổ sung Điều 34 Hiến pháp quy định: “Công dân có quyền được bảo đảm an sinh xã hội” và không ai bị bỏ lại phía sau, ai ai cũng được “thụ hưởng” thành quả của đổi mới và phát triển theo tinh thần Nghị quyết của Đại hội Đảng XIII đã nêu.

Việc lập quy hoạch phải phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng vùng, địa phương và đảm bảo tính liên tục, kế thừa, ổn định, thứ bậc trong hệ thống quy hoạch quốc gia.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi lưu ý đề án cần đánh giá tình hình đối tượng, dự báo nhu cầu của từng đối tượng được quy hoạch, cũng như vấn đề quy mô mỗi cơ sở, có khoảng 300-500 người và vấn đề này cần đưa vào nguyên tắc của lập quy hoạch. Đồng thời, quy hoạch mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 phải tính các yếu tố tác động đến hoạt động trợ giúp xã hội như già hoá dân số, biến đổi khí hậu, lao động di cư…

 Thứ trưởng đề nghị Cục Bảo trợ xã hội tiếp thu ý kiến góp ý của các đại biểu, phối hợp với nhóm tư vấn bổ sung, hoàn thiện Đề án quy hoạch để đến quý III năm nay phải trình Hồ sơ quy hoạch lên Thủ tướng Chính phủ.

* Mục tiêu quy hoạch mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050:

Đến năm 2025

a) Củng cố, phát triển mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội công lập và ngoài công lập, trong đó các cơ sở trợ giúp xã hội ngoài công lập đạt tối thiểu 49% số cơ sở vào năm 2025 (năm 2020 đang là 45%).

b) Đến năm 2025 số người có hoàn cảnh khó khăn được tư vấn, hỗ trợ và quản lý trường hợp từ các cơ sở trợ giúp xã hội đạt 75%, trong đó, ưu tiên trợ giúp người cao tuổi không có người phụng dưỡng, người tâm thần, người khuyêt tật nặng, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, nạn nhân bạo lực gia đình, nạn nhân bị buôn bán, người chưa thành niện không có nơi cư trú ổn định bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn, trẻ em lang thang kiếm sống trên đường phố.

 c) Đến năm 2025, tất cả các cơ sở trợ giúp xã hội bảo đảm các điều kiện tối thiểu tiếp cận đối với người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, người tâm thần, người nhiễm HIV/AIDS, người nghiện ma túy và đối tượng cần sự bảo vệ khẩn cấp.

Đến năm 2030

a) Củng cố, phát triển mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội công lập và ngoài công lập, trong đó các cơ sở trợ giúp xã hội ngoài công lập đạt tối thiểu đạt 55% vào năm 2030.

b) Đến năm 2030 số người có hoàn cảnh khó khăn được tư vấn, hỗ trợ và quản lý trường hợp từ các cơ sở trợ giúp xã hội đạt 95%.

c) Đến năm 2030, tất cả các cơ sở trợ giúp xã hội bảo đảm đầy đủ các điều kiện cần thiết phục vụ các đối tượng người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, người tâm thần, người nhiễm HIV/AIDS, người nghiện ma túy và đối tượng cần sự bảo vệ khẩn cấp.

Đến năm 2050

a) Củng cố, phát triển mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội công lập và ngoài công lập, trong đó các cơ sở trợ giúp xã hội ngoài công lập đạt tối thiểu đạt 60% vào năm 2050.

b) Đến năm 2050 số người có hoàn cảnh khó khăn được tư vấn, hỗ trợ và quản lý trường hợp từ các cơ sở trợ giúp xã hội đạt 100%.

c) Đến năm 2050, tất cả các cơ sở trợ giúp xã hội bảo đảm đầy đủ các điều kiện và trang thiết bị hiện đại phục vụ các đối tượng người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, người tâm thần, người nhiễm HIV/AIDS, người nghiện ma túy và đối tượng cần sự bảo vệ khẩn cấp.

                                                                                                                                         (Nguồn: Sưu tầm Trang TTĐT Bộ LĐTBXH)

Nguyễn Thị Diệp - Phòng NCC&XH