Dư luận vừa mới tạm yên tâm khi Hyundai Vinashin ký với Công ty cổ phần khoáng sản và luyện kim Hà Nội xây dựng nhà máy xử lý Nix thải công suất 300.000 tấn hạt nix thải/năm. Đây là nỗ lực rất lớn của các cơ quan chức năng về quản lý môi trường, UBND tỉnh Khánh Hòa và doanh nghiệp.
Tiếc rằng, Nhà máy xử lý vừa khởi công ngày 8/12, thì ngày 29/12, tàu AtlantuSta đã chở khoảng 20.000 tấn hạt Nix xuất phát từ Hàn Quốc đã cập cảng Nhà máy tàu biển của Hyundai Vinashin Việt Nam.
Điều này đi ngược lại những ý kiến đã được các cơ quan hữu quan, UBND tỉnh Khánh Hòa thống nhất (với sự có mặt của Hyundai Vinashin) tại cuộc giao ban do Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì. Theo đó, Hyundai Vinashin có trách nhiệm đẩy nhanh tiến độ xây dựng Nhà máy xử lý hạt Nix thải. Khi nhà máy này đi vào hoạt động sẽ có một Hội đồng đánh giá việc xử lý hạt Nix có hiệu quả hay không mới bàn đến các giải pháp tiếp theo.
Điều này còn đi ngược lại ý kiến của Hyundai Vinashin khi doanh nghiệp này công bố rằng sẽ chuyển hướng từ sửa chữa sang đóng mới tại Nhà máy đóng tàu biển này. Thậm chí, ông Tổng giám đốc của Hyundai VinaShin còn cho biết, sẽ xây dựng một nhà máy đóng tàu "sạch" nhất trên dải bờ biển Việt Nam.
Thực tế Hyundai Vinashin mới chỉ thực hiện được việc thúc đẩy xây dựng Nhà máy, đã vội nhập hạt Nix nguyên liệu về để làm sạch vỏ tàu cho thấy doanh nghiệp này tiếp tục kéo dài hành vi phạm luật đã không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với việc chuyển đổi từ dùng hạt nix thay cho cát làm sạch vỏ tàu. Hành vi phạm luật này đã kéo dài từ năm 1999 đến nay, đã gây nên vấn nạn ô nhiễm nước, ô nhiễm tiếng ồn và đặc biệt là ô nhiễm bụi Nix đối với cộng đồng dân cư và người lao động ngay trong Nhà máy.
Theo kết quả khảo sát, nồng độ bụi nix cao nhất ở khu vực làm việc lên tới 126.096,6mg/m2/24 giờ, vượt quá giới hạn cho phép của Bộ Y tế năm 1993 tới 512,6 lần. Nhiều chuyên gia cho rằng, sở dĩ Hyundai Vinashin bất chấp hậu quả môi trường, vẫn "thích công nghệ Nix" vì hiệu quả làm sạch vỏ tàu cao và có thể tái sử dụng được khoảng 40% lượng hạt nix phun ra.
Câu chuyện nhập nguyên liệu Nix của Huyndai Vinashin chắc chắn sẽ được làm rõ trong tương lai gần, nhưng đã cho thấy cuộc giằng co giữa trách nhiệm môi trường và lợi ích kinh tế luôn dai dẳng, thậm chí "sôi sục" trong tư duy doanh nghịêp. Chỉ cần một chút xao nhãng của cơ quan quản lý, chỉ cần một kẽ hở nhỏ nhất trong luật định, là doanh nghiệp sẽ bỏ qua nghĩa vụ môi trường, vun đắp cho lợi nhuận riêng mình. Việc kiểm soát ô nhiễm vì thế càng trở nên khó khăn, nan giải...