Thế thao - Văn hóa - Du lịch
Thế thao - Văn hóa - Du lịch
Thuận Nam vui đoán Lễ hội Kate  
14/10/2020 
 

Hàng năm, cứ vào đầu tháng 7 Chăm lịch (khoảng cuối tháng 9 hoặc tháng 10 dương lịch), đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn ở tỉnh Ninh Thuận nói chung và đồng bào Chăm sinh sống ở xã Phước Ninh, huyện Thuận Nam nói riêng lại nô nức, phấn khởi, vui đón lễ hội Katê.

          Đây là lễ hội lớn nhất của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn, là dịp để tưởng nhớ các vị thần linh, dâng lễ vật, cúng ông bà tổ tiên với lòng thành kính, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Lễ hội Katê đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia năm 2017.

          Năm nay, lễ hội Katê sẽ diễn ra từ ngày 15 đến ngày 18/10 (tức từ ngày 01 tháng 7 Chăm lịch). Đến với lễ hội Katê, du khách sẽ bắt gặp nhiều gam màu rực rỡ, với màu đỏ trắng độc đáo in trên trang phục của các vị chức sắc, màu hồng rực trên chiếc khăn thắm của những người phụ nữ và màu đất nung phủ kín những ngôi tháp cổ kính, linh thiêng. Bên cạnh đó, du khách còn được hòa chung không khí nhộn nhịp của tiếng kèn Saranai, tiếng trống Ginăng cùng điệu múa quạt của những thiếu nữ Chăm với trang phục truyền thống.

          Tham dự lễ hội Katê du khách sẽ được tham gia vào các hoạt động chính diễn ra tại các đền, tháp như: 

          Lễ đón rước y trang Nữ thần Pô Inư Nưgar: từ đồng bào người Raglai (thôn Tà Nô, xã Phước Hà, huyện Thuận Nam) về đền thờ trong thôn Hữu Đức, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước. Sau đó, rước từ đền thờ Pô Klong Girai (thôn Phước Đồng 2, xã Phước Hậu) lên tháp Pô Klong Girai (phường Đô Vinh, thành phố Phan Rang - Tháp Chàm). Và từ đền thờ PôRôMê (thôn Hậu Sanh, huyện Ninh Phước) lên tháp PôRôMê (xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước).

          Lễ mở cửa đền, tháp: diễn ra trước cửa đền, tháp trong không khí rất tôn nghiêm. Chủ trì nghi lễ này là vị Cả sư, các tu sĩ làm lễ cầu xin các vị thần linh cho phép được mở cửa đền, tháp.

          Lễ tắm tượng thần: diễn ra bên trong đền, tháp nghi lễ này gồm có Cả sư, ông Kadhar - thầy kéo đàn Kanhi và hát những bài ca tụng công ơn của các vị vua, Muk Pajâu (bà Bóng), ông Camưnay (Ông Từ) và một số tín đồ nhiệt thành khác.Vị cả sư cầm lọ nước thánh có pha trầm hương tưới lên tượng thần (tượng thần bằng đá dưới hình thể linga hình mặt người).

          Lễ mặc y phục cho tượng thần: được tiến hành nhịp nhàng theo các câu hát của thầy kéo đàn Kanhi và tiếng hát của ông Kadhar. Khi ông Kadhar đang hát thì ông Camưnay và Muk Pajâu mặc váy, áo cho tượng thần. Cứ như thế cho đến khi mặc y phục cho vua xong.

          Sau khi kết thúc nghi lễ, bên ngoài đền, tháp bắt đầu mở hội, rộn ràng tiếng trống Ginăng, kèn Saranai và các chàng trai, cô gái Chăm trong vũ điệu truyền thống đầy màu sắc rộn ràng, thôi thúc mọi người.

          Sau khi lễ hội tại các đền, tháp kết thúc, không khí lễ hội lại sôi nổi tại các thôn, xóm Chăm nhộn nhịp với những trò chơi dân gian đặc sắc như: hội thi dệt vải, làm gốm, đội nước, múa quạt, đánh cồng chiêng, ca hát; trưng bày gốm, thổ cẩm; cúng Katê thần làng; các trò chơi dân gian, giao lưu thể thao…

          Khi lễ hội ở làng kết thúc, lễ Katê ở các dòng tộc, gia đình trong đồng bào Chăm mới được tổ chức, tất cả các thành viên trong gia đình có mặt đông đủ cầu mong tổ tiên, thần linh phù hộ cho con cháu làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn trong cuộc sống.

          Lễ hội Katê của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamon diễn ra hàng năm đã góp phần bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa dân gian truyền thống và cũng là dịp để quảng bá hình ảnh lễ hội dân gian đặc sắc của Ninh Thuận đến du khách trong và ngoài nước.

Kiều Oanh