Chương trình sức khỏe
Chương trình sức khỏe
Những câu hỏi về phòng chống tác hại thuốc lá 
05/11/2015 
 

1/ Thuốc lá từ đâu mà có? Vì sao người ta hút thuốc lá?

Cây thuốc lá được tìm thấy ở Châu Mỹ  và thổ dân ở đây đã hút thuốc lá từ hàng nghìn năm trước đó. Khoảng năm 1496 -1498, Roman Pano (nhà truyền đạo Tây Ban Nha)  đã di thực cây thuốc lá đem về trồng ở châu Âu. Năm 1561, Jean Nicot, đại sứ Pháp ở Lisbone, đã giới thiệu bột thuốc lá với bà hoàng Catherine de Medici, người bị chứng đau nửa đầu. Bột thuốc lá gây ra hắt hơi, cơn đau của bà hoàng dịu đi. Điều đó làm giới quý tộc Pháp chú ý và  khởi đầu cho việc dùng thuốc lá như một cách sống hợp thời trang thú vị trong giới qúi tộc. Việc hút thuốc lá lan nhanh sang các nước châu Âu. Để tỏ lòng ngưỡng mộ Nicot, thuốc lá còn được gọi là Nicotine, tên khoa học của cây thuốc lá vàng là Nicotiana Tabacum L., chất gây nghiện trong thuốc lá gọi là Nicotine.  Rồi cây thuốc lá theo chân các đế quốc đem trồng ở các nước thuộc địa ở châu Á, châu Phi, trong đó có Việt Nam.  Hút thuốc lá  lúc đầu chỉ là hành vi bắt chước theo thời thượng, cho là hút thử chơi nhưng  rồi bị nghiện dần lúc nào không biết và chỉ khi thấy thiếu thuốc lá là không chịu được là biết mình nghiện thuốc lá.

 

Cây thuốc lá

Đến nay khoa học đã chứng minh thực tế thuốc lá không đem lại một tý lợi ích gì cho người hút mà chỉ làm hại sức khỏe người hút và người chung quanh và khói thuốc đã bị Cơ quan Quốc tế Nghiên cứu về Ung thư (International Agency for Research on Cancer - IARC) trực thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào các chất gây ung thư bậc 1. Trong nhóm này xếp những chất mà chỉ cần khối lượng nhỏ cũng có thể gây ung thư, không có hạn mức, nghĩa là hoàn toàn có hại cho mình và cho người khác, dù chỉ là một khối lượng nhỏ. Thuốc lá còn gây tốn tiền kinh khủng cho việc hút thuốc lá, năm 2012 Việt Nam đã chi khoảng 22.000 tỷ đồng để mua thuốc lá hút và chi 23 nghìn tỷ đồng ( năm 2011)   cho tiền khám chữa các bệnh  liên quan đến hút thuốc lá; chưa kể việc  rừng bị tàn phá để lấy đất trồng thuốc lá, làm giấy gói thuốc, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, khói thuốc , tàn thuốc làm ô nhiễm môi trường.

2/ Tác hại của khói  thuốc lá đến sức khỏe con người?

Khói thuốc  có hơn 7.000 hóa chất với hơn 100 chất độc hại, trong đó có 69 chất gây ung thư. Người hút thuốc lá và người bị hút thuốc lá thụ động đều bị tác hại như nhau, có nguy cơ mắc các bệnh: tăng huyết áp làm đột quỵ não; thiếu máu cơ tim có thể gây nhồi máu cơ tim; viêm tắc các động mạch làm hoại tử các chi, phải cắt cụt chi; mờ mắt, đau dạ dày, các bệnh viêm phổi, viêm phế quản mạn tính, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, suy giảm tình dục có thể vô sinh , sảy thai ở phụ nữ mang thai, thai nhẹ cân, viêm tai giửa ở trẻ em và các loại bệnh ung thư da, ung thư phổi, ung thư tử cung, ung thư tinh hoàn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (năm 2008), mỗi ngày trên thế giới có số người chết: do chiến tranh chết 849 người; do nạn đói chết 1.219 người; do AIDS chết 8.083 người; do thuốc lá chết 10.959 người. Thuốc là làm chết khoảng 6 triệu người mỗi năm.

 

 

3/ Thuốc lá gây tác hại như thế, tại sao Nhà nước không cấm sản xuất thuốc lá?

Việt Nam hiện có khoảng 15,3 triệu người hút thuốc lá, mà thuốc lá là loại gây nghiện nên không thể một sớm một chiều mà bắt họ bỏ thuốc được. Nếu cấm sản xuất thuốc lá  trong nước thì tức khắc sẽ có hiện tượng nhập lậu thuốc lá ngoại ồ ạt ngay lập tức. Lúc ấy ta vừa mất tiền do nhập lậu thuốc lá, vừa tốn người, tốn của tổ chức vây bắt thuốc lá lậu và nếu bắt được thuốc lá lậu lại phải tốn tiền tiêu hủy vừa bị ô nhiễm môi trường. Cách tốt nhất hiện nay là đẩy mạnh tuyên truyền tác hại thuốc lá và đưa dần việc thực thi Luật phòng chống tác hại thuốc lá vào cuộc sống để làm giảm số người hút thuốc lá.  Giảm cầu tất sẽ phải giảm cung, các nhà máy thuốc lá thu hẹp dần việc sản xuất thuốc lá. Bằng chứng là các nước phát triển Âu, Mỹ hiện nay số người còn hút thuốc lá rất thấp. Thống kê 6 triệu người chết do hút thuốc lá hàng năm trên toàn thế giới thực tế chiếm tỷ lệ hơn 80% số người chết là ở các nước đang phát triển.

4/ Tại sao người ta nghiện thuốc lá?

Chất gây nghiện trong thuốc lá là Nicotine, khi hít khói thuốc lá vào phổi chỉ cần 5 – 15 giây là chất Nicotine hấp thụ vào  máu sẽ đến các điểm cảm thụ Nicotine trong não gây tiết ra các chất kích thích làm người hút có cảm giác hưng phấn, trí óc có vẻ nhạy bén, trí tưởng tượng nâng cao …Nhưng cảm giác này sẽ mất đi trong thời gian vài chục phút, người hút cảm thấy ủ rũ buồn bã, không muốn suy nghĩ, dễ bị kích thích, cáu giận. Muốn lấy lại cảm giác tươi tỉnh thì buột phải hút thuốc tiếp. Lâu ngày thời gian tác dụng của chất Nicotine trên não ngắn dần nên người hút phải tăng số lần hút thuốc lên.


5/ Hút thuốc lá có trở thành người lớn hay không?

Các cậu thanh thiếu niên mới lớn thường hay tập tò hút thuốc để tỏ ra mình là người lớn, đây là quan niệm rất sai lầm và đề nghị các bạn trẻ không nên tập hút thuốc. Nói đến người lớn là nói đến năng lực lao động, trí lực giải quyết công việc và nghiên cứu, là việc sống có nhân cách phù hợp với đạo đức xã hội và pháp luật hiện hành, là trách nhiệm tự làm, tự chịu trước đạo đức xã hội và luật pháp quốc gia. Điếu thuốc lá không là gì cả, chỉ làm cho vướng víu tay chân, chậm trễ công việc, bê trễ việc học hành, mắc các bệnh do hút thuốc lá… chứ không thể nào biến một em thiếu niên thành người lớn cả.

6/ Hút thuốc lá có trở thành văn nghệ sĩ hay không?

Có người cho rằng hút thuốc lá đem lại cảm hứng cho các nhà văn, nhà thơ, nghệ sĩ, ca sĩ và cả cho các người làm chính trị, kinh doanh. Nếu bạn không nghiện thuốc lá thì không cần hút thuốc lá vẫn có thể  trở thành những văn nghệ sĩ, chính trị gia và doanh nhân được nếu bạn chịu  học hành nghiêm túc và làm việc chuyên cần. Và rõ ràng các bạn thấy Việt Nam có hơn 15,3 triệu người hút thuốc lá thì  không lẽ tất cả đều thành văn nghệ sĩ cả sao? Nên đây chỉ là một cách hiểu lầm mà thôi.

7/ Bỏ hút thuốc lá có dễ không?

Thuốc lá là chất gây nghiện nên về lý thuyết thì khó bỏ. Nhưng thực tế tôi được biết có nhiều người hút thuốc từ còn nhỏ cho đến lớn tuổi với hơn cả bao thuốc mỗi ngày mà rồi họ vẫn bỏ được nhẹ nhàng, trong đó có sự động viên, khuyến khích của gia đình, người thân, bạn bè và nên tránh xa những nơi có người hút thuốc lá trong giai đoạn đầu (1 tháng) bỏ hút thuốc.

8/ Bỏ hút thuốc sẽ làm béo phì, tăng huyết áp?

Người hút thuốc lá làm cho các tuyến tuyến tiêu hóa tiết ít dịch hơn nên cảm giác thèm ăn cũng giảm đi nên ăn ít và mức tiêu hóa cũng giảm nên  thường bị gầy và chất Nicotine cũng làm mất đi mất đi một số calori ở người hút thuốc lá lại làm gầy thêm. Nay bỏ hút thuốc, tuyến tiêu hóa tiết nhiều dịch hơn, ăn ngon miệng hơn và sẽ tăng cân, lúc đó cần điều chỉnh bữa ăn cho phù hợp sẽ hạn chế sự tăng cân. Nói cho vui chả lẽ phụ nữ và những người không hút thuốc  đều béo phì hoặc bị tăng huyết áp hết cả sao. Chúc bạn cai hút thuốc lá thành công để bảo vệ sức khỏe cho chính mình, gia đình mình và sức khỏe cộng đồng./.

                                                                    BS Nguyễn Năm
                                                               (Có tham khảo Internet)

 
Liên kết website