Bệnh viện Y Dược Cổ Truyền
Bệnh viện Y Dược Cổ Truyền
DÙNG XOA BÓP BẤM HUYỆT SƠ CỨU BAN ĐẦU ĐỂ CHỮA SAY NẮNG VÀ SAY NÓNG 
12/07/2013 
 

    I. ĐẠI CƯƠNG

    Say nóng là bệnh lý do sức nóng gây ra cho cơ thể con người, có thể xảy ra ở ngoài trời, thường gặp ở những trường hợp chiến đấu, luyện tập, lao động trong điều kiện nhiệt độ cao, thông gió kém (trong xe bộc thép, hầm mỏ, lò cao…), thiếu nước uống, quần áo lao động quá kín, dày, chật, gây khó khăn cho việc thải nhiệt.

    Say nắng là một bệnh cảnh thường gặp ở tỉnh ta nói riêng, nước ta nói chung, nhất là về mùa hè đối với những người làm việc ngoài trời, đi xa, lao động nặng, luyện tập lâu dưới nắng không có phương tiện che chắn thích hợp.

    II. NGUYÊN NHÂN

    1. Say nóng:

    Thường do tia hồng ngoại của ánh nắng buổi chiều, hoặc do sức nóng tác động lên cơ thể kéo dài, có thể gặp ở trẻ sơ sinh hoặc người lớn chưa thích hợp với sự thay đổi khí hậu đột ngột, bệnh cảnh xảy ra tương tự như say nắng nhưng với mức độ nhẹ hơn.

    2. Say nắng:

    Thường do tia tử ngoại của ánh nắng gay gắt mặt trời (trưa mùa hè) chiếu trực tiếp lên da gây bệnh, bệnh cảnh thường nặng có thể gây tử vong do trung tâm điều nhiệt bị ức chế -----> tê liệt hoạt động + tình trạng trụy mạch do mất nước cấp.

    III. TRIỆU CHỨNG

    1. Hội chứng say nóng:

    * Triệu chứng xuất hiện mỗi lúc một tăng lên và nặng dần.

    * Mới đầu:

    - Vã mồ hôi, nhức đầu khó chịu, lừ đừ, mặt đỏ, cảm giác nghẹt thở - đôi khi kèm theo đau bụng, nôn mửa.

    * Sau đó:

    - Chóng mặt, hoa mắt, mặt tái nhợt, ra mồ hôi trán, tay chân lạnh.

    - Mạch nhanh, tiểu ít, sốt cao 40oC - 41oC, da niêm khô, có thể thiểu niệu

    - Lơ mơ, lẫn lộn hoặc mê sảng, co giật có thể dẫn đến hôn mê, trụy mạch.

     2. Hội chứng say nắng:

    * Hội chứng cũng tương tự như hội chứng say nóng, nhưng với mức độ nặng hơn và diễn tiến nhanh hơn.

    * Bệnh nặng ngay từ đầu với nhiều dấu hiệu thương tổn thần kinh, có thể khó hồi phục về sau.

    * Có thể dẫn đến tử vong.

    IV. ĐIỀU TRỊ

    1. Say nóng:

    - Chuyển ngay người bệnh vào chỗ thoáng mát, nhưng không nằm ở chỗ gió lùa hoặc trực tiếp dưới quạt máy, nới lỏng quần áo.

    - Hai tay đồng thời bấm hai huyệt Hợp cốc và Hậu khê (2 bên).

    - Tiếp đó bấm ba huyệt Phong trì, Nhĩ môn, Thái dương bằng ba ngón tay cái, giữa, trỏ, cuối cùng bấm huyệt Thiếu trạch.

    - Nếu mê sảng, vật vã, ra mồ hôi lạnh bấm thêm Nội quan, Nhân trung.

    - Khi bệnh nhân tỉnh: cho uống 1 ly (từ 150 - 200ml) nước nóng từ 45 oC - 50oC, nếu pha ½ quả chanh và một ít muối, một muỗng đường càng tốt.

    - Tiếp tục xoa bóp ở cổ gáy và dây các huyệt Đào đạo, Đại chùy, Phong phủ, Phong chùy, Phong môn.

    - Thời gian bấm và xoa bóp: từ 20 - 30 phút tùy theo thể trạng của người bệnh.

    2. Say nắng:

    - Chuyển ngay người bệnh vào chỗ thoáng mát, nhưng không nằm ở chỗ gió lùa hoặc trực tiếp dưới quạt máy, nới lỏng quần áo.

    - Tay trái bấm đồng thời hai huyệt Nội quan và Ngoại quan bằng ngón tay cái và trỏ.

    - Tay phải lần lượt bấm huyệt theo thứ tự: Ấn đường, Nhân trung, Thái Dương, Đại chùy, Thái xung.

    - Nếu chưa tỉnh hẳn, bấm thêm Hợp cốc, Nhân trung.

    - Nếu vật vã khát nước nhiều, bấm thêm Dũng tuyền, Tam âm giao.

    - Khi bệnh nhân tỉnh: cho uống 1 ly (từ 150 - 200ml) nước nóng từ 45 oC - 50oC, nếu pha ½ quả chanh và một ít muối, một muỗng đường càng tốt.

    - Tiếp tục xoa bóp ở cổ gáy và dây các huyệt Đào đạo, Đại chùy, Phong phủ, Phong trì, Phong môn.

    - Thời gian bấm và xoa bóp: từ 20 - 30 phút tùy theo thể trạng của người bệnh.

                                            LY. Nguyễn Thiện Lương
                                        (Bệnh viện Y dược cổ truyền Ninh Thuận)

 
Tin đã đưa
(14/09)
(12/08)
(23/07)
(01/02)
(04/10)
(27/09)
(11/09)
(09/09)
(03/09)
(15/08)

Liên kết website