Luật Điện lực được Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 03/12/2004 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2005; qua gần 06 năm thực hiện Bộ Công Thương đã tham mưu cho Chính phủ ban hành các Nghị định, Quyết định và các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Điện lực đồng thời Bộ và cơ quan ngang bộ cũng ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để thực thi theo quy định của Luật Điện lực. Tuy nhiên Luật Điện lực ban hành trong thời điểm Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi cơ chế quản lý nền kinh tế theo hướng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nên đã có những bất cập, chưa phù hợp với sự chuyển biến của nền kinh tế hội nhập với khu vực và thế giới; cơ chế chính sách về giá điện, đầu tư phát triển điện lực chưa thực sự khuyến khích được mọi thành phần kinh tế tham gia hoạt động điện lực. Đặc biệt, những quy định về giá điện chưa phù hợp với cơ cấu ngành điện hiện tại, do vậy đa số đại biểu dự họp đề nghị ban soạn thảo đưa vào một số nội dung kiến nghị sửa đổi , bổ sng Luật Điện lực bao gồm:
1. Về chính sách phát triển điện lực: Đề nghị bổ sung một chương về khai thác và sử dụng năng lượng mới, năng lượng tái tạo để phát điện.
2. Về quy hoạch và đầu tư phát triển điện lực:
- Sửa đổi Điều 8 theo hướng bỏ việc lập Quy hoạch phát triển điện lực quận, huyện, thị xã và thành phố vì các nội dung này đã nằm trong phạm vi của Quy hoạch phát triển điện lực tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
- Sửa đổi Điều 9 theo hướng giao cho Bộ Trưởng Bộ Công Thương thực hiện nhiệm vụ bổ sung, điều chỉnh các dự án nguồn điện không thuộc nhóm các nhà máy điện lớn, có ý nghĩa quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và toàn bộ các dự án lưới điện phát sinh, không có trong lưới điện quốc gia đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
- Bỏ nội dung quy hoạch phát triển điện lực địa phương phải trình Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua trước khi trình Bộ Trưởng Bộ Công Thương phê duyệt.
- Sửa đổi Điều 10 theo hướng quy định cụ thể về quyền hạn, trách nhiệm trong việc thực hiện chủ trương, cơ chế kêu gọi các nguồn vốn khác của doanh nghiệp trong nước, của các tổ chức quốc tế… cho lập, thẩm định quy hoạch.
- Bổ sung thêm một điều về kiểm tra, giám sát thực hiện quy hoạch và đầu tư phát triển điện lực để giao trách nhiệm cho Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện.
3. Về thị trường điện lực cạnh tranh:
Chương IV của Luật Điện lực cần phải sửa đổi, bổ sung theo hướng: Quy định các điều kiện, tiêu chí, nguyên tắc tổ chức có liên quan đến ranh giới, phạm vi quản lý khai thác tài sản, đầu tư, hạch toán kinh tế, quản lý vận hành và cơ chế hoạt động đối với từng khâu phát điện, truyền tải điện, mua – bán buôn điện, phân phối –bán lẻ điện phù hợp với các cấp độ thị trường điện lực cạnh tranh.
4. Về giá điện:
- Sửa đổi, bổ sung Điều 29 theo hướng: Áp dụng giá điện khác nhau đối với các địa bàn, khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau; Đảm bảo cân bằng tương đối lợi ích của đơn vị điện lực và khách hàng sử dụng điện; Quy định rõ cơ chế ưu đãi, hỗ trợ, bù đắp chênh lệch giá điện cho các nhà máy điện sử dụng năng lượng mới, tái tạo.
- Sủa đổi bổ sung Điều 30, Điều 31 theo hướng: Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương, cơ chế, điều kiện, nguyên tắc định giá điện, khung giá bán lẻ điện trong từng thời kỳ phù hợp với từng cấp độ phát triển thị trường điện lực cạnh tranh.
- Sửa đổi, bổ sung Điều 62 theo hướng: Giá bán lẻ điện ở vùng nông thôn, miền núi, hải đảo đã được nối vào lưới điện quốc gia được xác định và thực hiện theo biểu giá bán lẻ điện do Bộ Trưởng Bộ Công Thương quy định; Giá bán lẻ điện ở vùng nông thôn, miền núi, hải đảo chưa hoặc không thể nối vào lưới điện quốc gia được xác định và thực hiện theo cơ chế đảm bảo kinh doanh.
5. Về giấy phép hoạt động điện lực:
Sửa đổi , bổ sung Chương V về giấy phae1p hoạt động điện lực theo hướng:
- Mỗi lĩnh vực hoạt động điện lực của một đơn vị điện lực được cấp một giấy phép hoạt động điện lực.
- Giao cho Bộ Công Thương quy định cụ thể về điều kiện, trình tự, thủ tục đào tạo, kiểm tra sát hạch cấp, sửa đổi, bổ sung và thời hạn của chứng chỉ hành nghề tư vấn chuyên ngành điện cho các cá nhân hành nghề Tư vấn thiết kế các công trình điện; điều kiện, trình tự, thủ tục thông báo, kiểm tra và quản lý với các đơn vị tư vấn chuyên ngành điện.
- Bổ sung Tư vấn chuyên ngành điện vào trường hợp miễn trừ giấy phép hoạt động điện lực; bổ sung thẩm quyền của Bộ Công Thương về cấp chứng chỉ hành nghề tư vấn chuyên ngành điện cho các cá nhân hành nghề Tư vấn thiết kế các co6ngtri2nh điện.
6. Về đầu tư phát triển điện ở nông thôn, miền núi và hải đảo theo Điều 61: Cần phải sửa đổi, bổ sung về chính sách hỗ trợ đơn vị điện lực bằng nguồn vốn hoặc quỹ công ích của nhà nước vì hoạt động điện lực tại khu vực này không có hiệu quả kinh tế, đơn vị điện lực gặp khó khăn về đầu tư trong việc thực hiện điều này./.
Trần văn Tỵ - Phòng QLĐN