Rút ngắn lộ trình giảm thuế xăng dầu 
    

    Việt Nam tuyên bố bắt đầu thực hiện lộ trình giảm thuế xăng dầu trong khu vực mậu dịch tự do ASEAN ngay từ 2011, thay vì cam kết trước đây là 2012.

    Trong khuôn khổ của Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 42 và hội nghị Hội đồng Cộng đồng Kinh tế ASEAN lần thứ 4, chiều 24/8 tại Đà Nẵng, các Bộ trưởng tiếp tục phiên họp bàn về việc thực hiện các cam kết khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) và tham dự cuộc đối thoại với Bộ trưởng Kinh tế Nga.

    Đến nay 99,65% các dòng thuế trong khu vực đã được thực hiện theo cam kết. Các bộ trưởng đánh giá đây là kết quả đáng khích lệ góp phần từng bước xây dựng một không gian kinh tế, tiến tới xây dựng Cộng đồng Kinh tế ASEAN vào năm 2015. Thực hiện được vấn đề này, hàng hóa giữa các nước thành viên ASEAN giao thương với nhau sẽ được hưởng thuế suất ưu đãi nhất và không hạn chế về số lượng, địa điểm.

    Hiện đã có 6 nước thành viên ASEAN gồm Thái Lan, Malaysia, Brunei, Singapore, Indonesia và Philippines đã hoàn tất việc giảm các dòng thuế về 0% vào thời điểm 2010. Bốn nước còn lại là Việt Nam, Lào, Campuchia, Mianma sẽ hoàn thành vào năm 2015.

    Tại hội nghị, các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN cũng thảo luận, bàn giải pháp nhằm tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại hàng hóa lưu thông giữa các nước, trong đó, những vấn đề được chú trọng là cơ chế hải quan, cải cách thủ tục hành chính, cấp chứng nhận về xuất xứ hàng hóa, vận chuyển. Tăng cường trao đổi, bàn bạc giữa các bộ ngành có liên quan của các nước ASEAN nhằm tạo thuận lợi hơn nữa cho các doanh nghiệp trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa.

    Việt Nam đã chủ động đề xuất một số sáng kiến hợp tác mới được các nước thành viên ASEAN đánh giá cao. Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng, VN đã đưa ra sáng kiến ASEAN phải bàn nhiều về logistic. Vấn đề giảm lộ trình giảm thuế xăng dầu, trước đây VN cam kết bắt đầu từ năm 2012 nhưng hôm qua đã tuyên bố bắt đầu từ năm 2011

    Cũng trong chiều 24/8, các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN có phiên đối thoại với Bộ trưởng Kinh tế Nga nhằm thảo luận định hướng tăng cường hợp tác kinh tế, đầu tư giữa 2 bên trong thời gian tới.

    Miễn thuế xuất, nhập khẩu với một số loại hàng hóa

    Từ ngày 1-10-2010, hàng hóa xuất nhập khẩu là bưu phẩm, bưu kiện thuộc dịch vụ chuyển phát nhanh có trị giá tính thuế tối thiểu theo quy định của Thủ tướng Chính phủ được miễn thuế xuất khẩu (XK), thuế nhập khẩu (NK).

    Đây là quy định mới vừa được bổ sung vào Nghị định 87/2010/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế XK, Thuế NK. Nghị định chủ yếu tập trung vào những quy định về giá tính thuế, tỷ giá tính thuế, thời hạn nộp thuế, miễn thuế NK, hoàn thuế… và thay thế Nghị định số 149/2005/NĐ-CP ngày 8/12/2005.

Về giá, tỷ giá tính thuế

    Nghị định quy định giá tính thuế đối với hàng hóa XK, NK được xác định theo quy định của pháp luật về trị giá hải quan. Trường hợp hàng hóa XK theo hợp đồng mua bán chưa có giá chính thức tại thời điểm đăng ký Tờ khai hải quan hoặc không có hợp đồng mua bán thì giá tính thuế thực hiện theo quy định của Bộ Tài chính.

    Tỷ giá giữa đồng Việt Nam với đồng tiền nước ngoài dùng để xác định giá tính thuế là tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố tại thời điểm tính thuế.

    Một điểm mới của Nghị định là quy định về trường hợp các đồng ngoại tệ chưa được NHNN công bố tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng. Trong trường hợp này, tỷ giá được xác định là tỷ giá tính chéo giữa đồng Việt Nam với một số ngoại tệ áp dụng tính thuế XK, NK do NHNN công bố tại thời điểm tính thuế. (Theo quy định cũ thì sẽ xác định theo nguyên tắc tỷ giá tính chéo giữa tỷ giá đồng đô la Mỹ (USD) với đồng Việt Nam và tỷ giá giữa đồng USD với các ngoại tệ đó do NHNN công bố tại thời điểm tính thuế).

    Đối với các đồng ngoại tệ chưa được công bố tỷ giá tính chéo thì vẫn xác định theo nguyên tắc tỷ giá tính chéo giữa tỷ giá USD với đồng Việt Nam và tỷ giá giữa USD với các ngoại tệ đó do NHNN công bố tại thời điểm tính thuế.

    Thêm một số trường hợp miễn thuế xuất khẩu, nhập khẩu

Trong danh sách các hàng hóa được miễn thuế XK, NK, Nghị định bổ sung thêm trường hợp hàng hoá XK, NK là bưu phẩm, bưu kiện thuộc dịch vụ chuyển phát nhanh có trị giá tính thuế tối thiểu theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.

    Nghị định quy định thêm hàng hóa NK để gia công cho phía nước ngoài được phép tiêu hủy tại Việt Nam theo quy định của pháp luật sau khi thanh lý, thanh khoản hợp đồng gia công cũng được miễn thuế NK. Đồng thời, phương tiện vận tải chuyên dùng trong dây chuyền công nghệ trong nước chưa sản xuất được cũng được miễn thuế.

    Trường hợp miễn thuế nhập khẩu 5 năm

    Cũng theo Nghị định, nguyên liệu, vật tư, linh kiện trong nước chưa sản xuất được NK để sản xuất của các dự án đầu tư vào lĩnh vực đặc biệt khuyến khích đầu tư hoặc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được miễn thuế NK trong 5 năm, kể từ ngày bắt đầu sản xuất.

Tuy nhiên, việc miễn thuế NK 5 năm nêu trên không áp dụng với các dự án sản xuất lắp ráp ô tô, xe máy, điều hòa, máy sưởi điện, tủ lạnh, máy giặt, quạt điện, máy rửa bát đĩa, đầu đĩa, dàn âm thanh, bàn là điện, ấm đun nước, máy sấy khô tóc, làm khô tay và những mặt hàng khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Đây cũng là một điểm mới của Nghị định 87/2010/NĐ-CP so với Nghị định 149/2005/NĐ-CP.

    Bổ sung một số hàng hóa được hoàn thuế XK, NK

    Ngoài các trường hợp được hoàn thuế XK, NK đang được áp dụng, Nghị định mới cũng bổ sung các trường hợp sau được hoàn thuế XK, NK: Hàng hóa NK để sản xuất hàng hóa XK hoặc xuất vào khu phi thuế quan nếu đã nộp thuế NK thì được hoàn thuế tương ứng với tỷ lệ sản phẩm thực tế XK và không phải nộp thuế XK đối với hàng hóa XK có đủ điều kiện xác định là được chế biến từ toàn bộ nguyên liệu NK.

    Đồng thời, hàng hóa NK nhưng phải tái xuất trả lại chủ hàng nước ngoài hoặc tái xuất sang nước thứ ba hoặc xuất vào khu phi thuế quan được xét hoàn lại thuế NK đã nộp tương ứng với số lượng hàng thực tế tái xuất và không phải nộp thuế XK.

    Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1-10-2010.

    Nhập khẩu nguyên liệu thủy sản sau ngày 1/9: Thực hiện Thông tư 25 về ATVSTP

    Mỗi năm Việt Nam nhập khẩu khoảng 300 triệu USD nguyên liệu thủy sản từ khoảng 70 nước trên thế giới, để phục vụ cho chế biến và tái xuất khẩu. Ngày 1/9/2010, khi Thông tư 25 có hiệu lực thì tất cả nguyên liệu thủy sản nhập khẩu vào Việt Nam phải đảm bảo ATVSTP và có nguồn gốc rõ ràng.

    Do nguồn nguyên liệu dùng để chế biến và xuất khẩu thủy sản trong nước không đủ đáp ứng nên phần lớn các doanh nghiệp phải nhập khẩu thêm nguyên liệu thủy sản. Tuy nhiên, thời điểm áp dụng Thông tư 25 đã gần kề mà đến nay các doanh nghiệp không có trong tay danh sách các cơ sở xuất khẩu nguyên liệu thủy sản đã đăng ký từ các nước.

    Nguyên liệu nhập khẩu phải có nguồn gốc rõ ràng và đảm bảo ATVSTP.

    Để tháo gỡ bài toán về nguồn nguyên liệu, các doanh nghiệp phải tích cực thu mua nguyên liệu trong nước, đồng thời tìm cách cách nhập khẩu thêm. Có đến 90% lượng nguyên liệu thủy sản nhập khẩu được sử dụng cho mục đích tái xuất. Gần đây, Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) tiếp nhận nhiều kiến nghị và vướng mắc của doanh nghiệp về những khó khăn sẽ xảy ra khi Thông tư 25 có hiệu lực. Trong đó, doanh nghiệp tỏ ra lo lắng vì hiện giờ họ vẫn chưa có được danh sách các cơ sở xuất khẩu của các nước được phê duyệt, là điều kiện tiên quyết hco nhập khẩu nguyên liệu thủy sản vào Việt Nam. Điều quan trọng Thông tư 25 là phải chứng minh được các lô hàng khi nhập khẩu vào Việt Nam được sản xuất bởi các cơ sở đủ điều kiện về ATVSTP. Có 2 yêu cầu trong thông tư ATVSTP và được cơ quan thẩm quyền ở nước xuất khẩu công nghiệp; (2) Các cơ sở này cũng phải được các cơ quan thẩm quyền phía Việt Nam công nhận. Bước công nhận của Việt Nam là sau khi các cơ quan thẩm quyền của các nước đã công nhận danh sách các cơ sở trong nước họ sau đó gửi danh sách sang Việt Nam , về mặt nguyên tắc Việt nam sẽ công nhận danh sách đó.

    Tổng thư ký VASEP cho biết, mỗi năm Việt Nam nhập khẩu khoảng 300 triệu đôla Mỹ nguyên liệu thủy sản từ khoảng 70 nước trên thế giới để phục vụ chủ yếu cho chế biến và tái xuất. Trong đó, Nhật Bản là nước xuất khẩu nguyên liệu vào Việt Nam nhiều nhất, và họ cũng là nước tái nhập khẩu nhiều nhất thủy sản đã qua chế biến. Thế nhưng đến nay Việt Nam vẫn chưa nhận được danh sách các cơ sở xuất khẩu nguyên liệu thủy sản do Nhật Bản cung cấp.

Do lúc đầu chưa có đủ điều kiện tiếp nhận các thông tin, nên họ chưa chuẩn bị các vấn đề liên quan đến các cơ sở đăng ký có đủ các tiêu chuẩn xuất khẩu. Các cơ quan thẩm quyền phía Nhật đã hoạt động rất nhanh và họ đã thông báo cụ thể đến các cơ sở, các đơn vị chế biến ở tại Nhật cũng như các công ty có tham gia xuất khẩu hàng thủy sản vào Việt Nam để gia công chế biến tái xuất khẩu. Theo thông tin từ Nhật Bản cho biết, vào khoảng ngày 28/8 họ sẽ cung cấp danh sách các công ty đã đăng ký cho phía Việt Nam.

    Đến ngày 1/9, nhập khẩu nguyên liệu thủy sản sẽ ra sao?

    Trong quá trình hội nhập thì tất cả các sản phẩm có nguồn gốc động vật trước khi nhập khẩu vào Việt Nam phải có nguồn gốc rõ ràng và được chứng nhận ATVSTP là việc làm hết sức cần thiết, trước đây đôi lúc có hiện tượng một số doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa không có ngồn gốc rõ ràng, những loại thực phẩm không đạt yêu cầu đã làm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng trong nước, do vậy cần phải điều chỉnh lại để làm tốt hơn vấn đề này. VASEP đang nỗ lực cùng với NAFIQAD và doanh nghiệp trong nước và các đối tác tháo gỡ làm sao các nguyên liệu trước khi nhập khẩu vào Việt Nam phải được các cơ sở nước xuất khẩu bảo đảm ATVSTP và đồng thời cũng là những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, cơ sở gia công hay đóng gói cũng phải đạt tiêu chuẩn.

    Tuy nhiên, điều lo ngại của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là doanh nghiệp của các nước xuất khẩu chưa đăng ký thì phía Việt Nam không thể công nhận được. Nếu muốn được phía Việt Nam công nhận thì doanh nghiệp phải đăng ký tại nước của họ. Tại Thái Lan, Cơ quan có thẩm quyền nước này cũng mới nhận được thông tin từ phía Việt Nam vào ngày 6/8/2010 và dường như chưa có sự thống nhất giữa Việt Nam và Thái Lan nên cơ quan có thẩm quyền Thái Lan chưa triển khai thực hiện việc đăng ký.

    Cơ quan thẩm quyền Ấn Độ cũng đã triển khai thực hiện việc đăng ký với cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam, nhưng đến nay, các nhà nhập khẩu Việt Nam vẫn không biết được danh sách khách hàng được cơ quan thẩm quyền Việt Nam công nhận đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về đam rbaor ATVSTP theo quy định của Việt Nam. Thậm chí, tại nhiều quốc gia khác như: Bungari, Myanmar, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Thổ Nhĩ Kỳ, Canada, Australia, Chilê… doanh nghiệp xuất khẩu vẫn chưa đăng ký được với cơ quan có thẩm quyền do cơ quan này chưa biết thông tin gì về Thông tư 25.

    Angieri chuộng nông sản Việt Nam

    Việt Nam mới chỉ đáp ứng từ 22- 25% nhu cầu nhập khẩu hàng nông sản của Angieri

Tất cả các mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vào thị trường Angieri là hàng ở trong nước họ không thể tự sản xuất được. Do vậy cơ hội cho hàng nông sản Việt Nam vào thị trường Angieri còn rất lớn.

    Angieri là một trong những nước nhập khẩu lớn về thực phẩm ở khu vực châu Phi. Do ngành sản xuất nông nghiệp trong nước và chế biến thực phẩm không đáp ứng đủ cho nhu cầu tiêu dùng. Mỗi năm, 75% lương thực, thực phẩm trong nước này phải nhập từ bên ngoài. Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu gồm ngũ cốc, bột mỳ, sữa, sản phẩm sữa, đường, đồ ngọt, cà phê, chè, rau khô, thịt và các loại thực phẩm khác.

    Nhu cầu nhập khẩu hàng nông sản từ Việt Nam của Angieri hàng năm vào khoảng 400 triệu USD, nhưng Việt Nam mới chỉ đáp ứng từ 22- 25%. Năm 2008 mặt hàng nông sản nước này mua từ Việt Nam đã đạt đến gần 89 triệu USD. Năm 2009, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam vào thị trường Angieri đạt hơn 94 triệu USD, trong đó hàng nông sản chỉ đạt 75,6 triệu USD, do suy thoái kinh tế, sức mua sụt giảm.

    Về mặt hàng nhập khẩu, 2 mặt hàng chiếm tỉ trọng kim ngạch lớn là cà phê (51,8%) và gạo (25,2%).

    Người dân Angieri rất thích uống cà phê. Mỗi năm, lượng cà phê các loại nhập khẩu vào thị trường này khoảng 300 triệu USD, trong đó chủ yếu là cà phê hạt nguyên liệu, sau đó được rang xay và chế biến theo gu tiêu dùng của người tiêu dùng. Việt Nam đang nắm giữ 25% thị phần trên thị trường cà phê tại Angieri, với kim ngạch xuất khẩu 2009 là gần 49 triệu USD.

Ngoài ra, năm 2009, gạo Việt Nam đang chiếm đến 70% thị phần, đây cũng là năm xuất khẩu gạo kỉ lục của Việt Nam vào thị trường này, đạt 23,8 triệu USD. Mặt hàng hạt tiêu Việt Nam cũng chiếm đến 60% thị phần, đạt gần 1,3 triệu USD. Mỗi năm, Angieri nhập khoảng 3 triệu USD hạt tiêu để phục vụ nhu cầu tiêu dùng cho người dân.

    Việt Nam cũng đang là nước xuất khẩu đứng hàng thứ 2 vào Angieri về mặt hàng cơm dừa (1,6 triệu USD). Nhu cầu mua chè xanh của họ cũng rất lớn (kim ngạch nhập khẩu là 13 triệu USD/năm) nhưng Trung Quốc lại đang là nước chiếm lĩnh thị trường với 95% thị phần. Mặt hàng chè xanh Việt Nam chưa tiếp cận được thị trường này vì giá cao và chất lượng chưa hợp "gu".

Hiện nay, tất cả các mặt hàng nông sản của Việt Nam xuất vào thị trường hơn 35 triệu dân này chủ yếu ở dạng nguyên liệu thô nên giá trị gia tăng thu được còn hạn chế. Dựa vào hoạt động sản xuất của Việt Nam, có thể nói trên thị trường này còn nhiều cơ hội cho các sản phẩm như cà phê rang xay, cà phê hòa tan, gạo đồ, bánh tráng, bún phở khô, gia vị, hạt tiêu bột....

Tham tán Thương mại Việt Nam tại Angieri Nguyễn Văn Mùi cho biết, hoạt động giao thương của các doanh nghiệp trong nước với bên ngoài được họ quy định rất rõ. Các giao dịch thương mại nước ngoài phải thanh toán qua tín dụng chứng từ (L/C). Nhưng thời gian tiến hành thủ tục thanh toán tại ngân hàng hơi lâu, ít nhất phải mất 1,5 tháng, kể từ ngày kí vận đơn.

Theo quy định, Hải quan Angieri sẽ yêu cầu nhà nhập khẩu xuất trình 3 chứng từ bắt buộc gồm giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật đối với hàng thực phẩm, giấy chứng nhận xuất xứ và giấy chứng nhận kiểm tra chất lượng. Các giấy tờ này phải do cơ quan chức năng của nước xuất khẩu cấp.

    Thông tin ghi trên bao bì hàng hóa, nhãn mác được quy định sử dụng tiếng Arập và bổ sung thêm một ngôn ngữ phụ thứ hai là tiếng Anh hoặc tiếng Pháp. Tuy nhiên, tiếng Pháp là ngôn ngữ thông dụng của người dân Angieri. Do vậy, để mang lại hiệu quả cao và thuận lợi trong kinh doanh, các doanh nghiệp cần sử dụng tiếng Pháp để giao dịch với khách mua hàng ở thị trường này.

    Trong hoạt động xúc tiến thị trường, các doanh nghiệp xuất khẩu có thể tham gia các hội chợ chính tổ chức tại Angieri để vừa kết hợp tìm hiểu thị trường, gặp gỡ đối tác. Hàng năm, vào đầu tháng 6 tại Angieri có hội chợ quốc tế Alger và triển lãm quốc tế chuyên ngành về nông nghiệp vào tháng 11.

TT TT CN & TM