Tính đến cuối năm 2009 trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận có khoảng 4.775 doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn, tăng 1.306 cơ sở so với năm 2005, chiếm 80,9% số lượng doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp toàn tỉnh. Công nghiệp nông thôn thu hút được 11.500 người chiếm 38% tổng số lao động của toàn ngành công nghiệp, được phân bổ theo các ngành nghề như: chế biến nước mắm, chế biến muối các loại, chế biến thủy hải sản, sản xuất và sửa chữa kim khí, sửa chữa và đóng mới tàu thuyền, dệt thổ cẩm, làm gốm sứ, sản xuất đồ mỹ nghệ từ gỗ,…
Với sự phát triển đa dạng loại hình doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế đã góp phần vào sự phát triển kinh tế-xã hội chung của tỉnh. Giá trị sản xuất công nghiệp nông thôn (Giá cố định 1994) năm 2009 đạt 494,35 tỷ đồng, tăng 28,5% so với năm 2008, chiếm tỷ trọng 42,98% trong tổng giá trị công nghiệp toàn tỉnh. Mặc dù sản phẩm của doanh nghiệp công nghiệp nông thôn quy mô hoạt động nhỏ lẻ nhưng đã góp phần giải quyết cơ bản một số sản phẩm thiết yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong tỉnh và từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ ra ngoài tỉnh.
- Kết quả thực hiện hoạt động khuyến công và phát triển công nghiệp nông thôn: Năm 2008-2009, Bộ Công Thương đã hỗ trợ kinh phí 897 triệu đồng cho hoạt động khuyến công quốc gia tại địa phương (đã giải ngân được 556 triệu đồng, đạt 62%) tập trung vào một số chương trình như: mở 18 lớp đào tạo nghề các loại (thêu ren, dệt thổ cẩm, thủ công mỹ nghệ, gốm mỹ nghệ, may công nghiệp,...) cho 540 lao động. Xây dựng một mô hình trình diễn kỹ thuật lò nung tại làng nghề truyền thống gốm Bàu Trúc. Phối hợp với Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển; Trung tâm Nghiên cứu Tư vấn Kinh tế và Kinh doanh thuộc Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội tổ chức 4 lớp bồi dưỡng kiến thức nâng cao năng lực quản lý, quản trị kinh doanh cho 180 học viên các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh. Năm 2009, ngân sách địa phương đã cấp kinh phí 150 triệu đồng để triển khai các đề án khuyến công như: tổ chức 1 đợt khảo sát, học tập kinh nghiệm khuyến công và phát triển công nghiệp ở các tỉnh: Lâm Đồng, Đồng Nai và Bình Thuận; tham gia 2 đợt hội chợ, triển lãm hàng công nghiệp nông thôn,…
- Một số chính sách khác về hoạt động khuyến công và phát triển công nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh: Chính sách thông tin thị trường: hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn và làng nghề tiếp cận, tham gia các hội chợ triển lãm, hội thảo, lễ hội truyền thống, Festival,… tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, cơ sở tìm kiếm đối tác làm ăn, quảng bá các sản phẩm của địa phương, mở rộng thị trường trong và ngoài nước. Sở Công Thương đã xuất bản bản tin công thương với thời lượng 2 kỳ/tháng nhằm tăng cường công tác tuyên truyền và cung cấp thông tin các hoạt động công thương của địa phương.
Chính sách ưu đãi đầu tư: ban hành nhiều chính sách ưu đãi đầu tư theo đúng quy định của Chính phủ để miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền thuê đất, thuế xuất nhập khẩu… toàn tỉnh có 29 dự án thuộc lĩnh vực sản xuất công nghiệp nông thôn được hưởng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư.
Chính sách về khoa học và công nghệ: có 4 đề tài ứng dụng cho hoạt động chế biến sản xuất công nghiệp nông thôn gồm: thiết kế, chế tạo và chuyển giao máy sấy cá cơm quy mô 300 kg/mẻ; kỹ thuật bảo quản nho tươi; chế biến nước ép nho và mứt nho từ nguồn nho đỏ Carinal và nho xanh NH01-48; điều tra khảo sát đánh giá chất lượng nước dưới đất phục vụ cụm công nghiệp Phước Nam. Năm 2009, đã hỗ trợ xây dựng website cho 3 làng nghề truyền thống: dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp, Chung Mỹ và gốm Bàu Trúc.
- Chương trình khuyến công đã hỗ trợ cho các cơ sở, doanh nghiệp địa phương từng bước phát triển các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, nhất là các nghề truyền thống của đồng bào dân tộc Chăm. Sản phẩm làng nghề được hỗ trợ giới thiệu rộng rãi. Thông qua các chương trình đào tạo, lực lượng lao động được nâng cao tay nghề. Hoạt động khuyến công là đòn bẩy khuyến khích phát triển công nghiệp nông thôn.
Tuy nhiên, do các cơ sở công nghiệp nông thôn có quy mô nhỏ (chiếm 98%); hoạt động với mức vốn thấp (dưới 1 tỷ đồng chiếm 99,7% doanh nghiệp, cơ sở; từ 1- 5 tỷ đồng chiếm 0,25%; mức vốn 5-10 tỷ chiếm 0,05%). Vì vậy, hạn chế nhiều mặt như: công nghệ thủ công, trang thiết bị lạc hậu, năng lực quản lý còn nhiều hạn chế,… Trung tâm Khuyến công tỉnh mới được thành lập, cơ cấu, tổ chức bộ máy chưa ổn định, thiếu kinh nghiệm khi triển khai các chương trình, đề án công nghiệp nông thôn,… Kết quả thực hiện công tác khuyến công trên địa bàn tỉnh còn nhiều khó khăn, chưa đạt kết quả như mong muốn./.
Phòng QLCN
(Trích nguồn: Báo cáo tháng 4 năm 2010 của Tỉnh ủy Ninh Thuận)