1.Sơ cứu chảy máu mũi:

Vùng mũi họng là nơi có nhiều mạng mao mạch máu và lượng máu lưu thông khá cao, có tác dụng ngăn ngừa sự xâm nhập của vi sinh vật gây bệnh và sưởi ấm luồng không khí khi hít vào nên mọi và chạm họăc tổn thương nhẹ thậm chí rất nhẹ cũng có thể gây chảy máu mũi.

Chảy máu mũi ít khi thấy ở trẻ dưới 1 tuổi, thường thấy trẻ em từ 3 tuổi cho đến sau dậy thì. Chảy máu mũi ở người lớn thường do một bệnh cụ thể. như: do viêm mũi, polyp mũi, các bệnh rối loạn máu đông, sốt xuất huyết và có khi là biểu hiện của một sự tăng vọt huyết áp, triệu chứng của bệnh tim mạch.

Khi bị chảy máu mũi, để cầm máu mũi ta có thể dùng 2 ngón tay bóp nhẹ vài 2 cánh mũi, sau đó dùng bông cuộn cục thấm nước  ướt nhét nhẹ nhàng vào mũi rồi bóp nhẹ 2 cánh mũi khoảng 7 – 10 phút, cho nạn nhân nằm đầu cao, nghiêng về một phía để máu không chảy nhanh xuống hầu họng; dùng khăn lạnh đắp trán trẻ để gây phản xạ co mạch là có thể làm ngừng chảy máu mũi, có thể lưu bông vài giờ.

Nhưng nếu tình trạng chảy máu mũi thường lập lại, có kèm theo sốt, hoặc chảy máu mũi ở người lớn, người lớn  có tăng huyết áp thì cần đưa đi khám bệnh để tìm và trị đúng nguyên nhân.

2. Sơ cấp cứu vết thương phần mềm:

Vết thương phần mềm là vết thương làm tổn thương phần da, cân, cơ nhưng không làm tổn thương mạch máu lớn, gân, xương và thần kinh. Nhưng vết thương phần mềm cũng sẽ làm mất nhiều máu, làm rách bao cân và đứt các thớ cơ sẽ có nguy cơ nhiễm trùng.

Sơ cấp cứu vết thương phần mềm gồm:  

            - Việc nên làm là dùng tay bóp chặt vết thương để ngăn máu chảy, gọi người đến cứu hoặc tìm quanh có mảnh vải sạch bất kỳ, gấp lại nhiều lớp, đặt lên vết thương rồi băng chặt để cầm máu chảy. Sau đó nên chuyển ngay  nạn nhân đến cơ sở y tế để khám xác định tổn thương và xử lý phù hợp. Những vết thương đến cơ sở y tế càng muộn thì càng xử lý khó khăn hơn.                

            - Việc không nên làm là bôi, rắc bất kỳ chất gì, thuốc gì vào vết thương nạn nhân như là bột ngọt, thuốc lá, bụi bồ hóng, đắp lá, đắp bùn đất hoặc rắc kháng sinh vì khó làm sạch vết thương sẽ gây nhiễm trùng, có nguy cơ cao bị uốn ván và sẽ  nguy hiểm vô cùng nếu nạn nhân dị ứng với kháng sinh có thể gây “Sốc thuốc”.

3. Hóc dị vật rơi vào mũi và họng:

            - Xử trí dị vật rơi vào mũi thường do trẻ em nhét vào mũi. Thật bình tỉnh và khuyên cháu bé đừng sợ, dùng móc lấy ráy tai đưa đầu móc vào phía sau dị vật lấy nhẹ nhàng ra. Trường hợp khó lấy ra thì không nên cố gắng vì sẽ đẩy dị vật chui sâu vào trong và làm thương tổn niêm mạc mũi. Nên chuyển trẻ đến cơ sở chuyên khoa để lấy dị vật. Không cho trẻ chơi những đồ chơi nhỏ, những đồ chơi có  thể bị trẻ  tháo rời ra.

            - Xử trí dị vật rơi vào họng: dấu hiệu cho thấy là trẻ đang chơi, đang ăn đột nhiên ho sặc sụa, có khi kèm theo tím tái môi miệng vì ngạt thở. Đặt trẻ nằm sấp đầu hơi thấp, xoè bàn tay vỗ mạnh vào lưng giửa 2 xương bả vai của trẻ, vỗ đều, nhanh để kích thích phổi co bóp tống dị vật ra ( thủ thuật Hemlich). Không nên đặt trẻ nằm ngửa dùng tay móc dị vật vì sẽ đẩy dị vật vào sâu thêm. Khi cho trẻ ăn trái cây nhất thiết phải cẩn thận  lấy hết hạt đi cho trẻ ăn từng miếng nhỏ.

4. Cấp cứu bỏng 
            - Loại trừ nguyên nhân bỏng, đưa nạn nhân ra vùng nguy hiểm:

            + Bỏng lửa cởi (rọc, cắt) nhanh quần áo cháy ra hoặc nằm lăn trên đất (cát) để dập tắt lửa, hoặc dùng nước, áo mưa, vải dày thấm nước phủ lên nạn nhân.  Không để nạn nhân vùng chạy làm lửa bùng lên.

            + Bỏng nước sôi thì cởi (rọc, cắt) nhanh quần áo thấm nước sôi.

            + Bỏng do hóa chất thì dùng nước thật nhiều dội liên tục lên vùng bỏng để trôi bớt hóa chất.

            - Nhúng phần chi bỏng vào nước lạnh hoặc dấp khăn ướt lên vết bỏng và 5 phút thay khăn khác cho đến khi nạn nhân bớt cảm giác nóng rát.

            - Dùng vải sạch phủ lên vết bỏng tránh bụi và nhiễm trùng, cố gắng đừng làm vỡ các nốt phỏng. Tuyệt đối không được bôi thoa bất cứ thuốc gì, thứ gì lên vết bỏng vì chỉ làm cản trở toả nhiệt gây tổn thương thêm hoặc nhiễm trùng vết bỏng. Không làm vỡ các nốt phỏng nước của vết bỏng.

           - Cho nạn nhân uống thêm nước (trà ) đường, nước pha ( 1 lít nước + 1 thìa cà phê gạc muối : 3,5 gam + 50 gam đường  hoặc Oresol) để chống sốc,  và thuốc giảm đau Paracetamol.

            - Chuyển nhanh nạn nhân về cơ sở điều trị.

Tai nạn bị Bỏng hầu hết đều xảy ra tại gia đình. Cách phòng chống bỏng là vừa phòng, vừa dạy cho trẻ em biết phòng  tránh và  người lớn là phải luôn thực hành phòng chống bỏng trong gia đình. Khi dọn ăn, thức ăn nóng sẽ bưng ra sau cùng khi có người lớn ngồi sẳn trước. Bàn ủi, phích nước phải để trên cao, dạy không cho trẻ trẻ lại gần xe môtô phòng xe còn nóng gây bỏng. Xăng, dầu lửa, vật dễ cháy như diêm quẹt, bật lửa phải cất đúng nơi kín đáo và trẻ không với đến được. tất cả ổ điện đều phải đặt trên cao Chai đụng hoá chất, dầu lửa phải cất vào nơi riêng biệt và chỉ có người có trách nhiệm mới biết để tránh uống nhầm./.