Thực trạng chăn nuôi

Tổng đàn gia súc của thôn lương Tri hiện có 712 con bò và 3.780 con dê, cừu, tức đã giảm 20% đàn bò và 50% đàn dê cừu. Vài năm trước, mỗi lần có dịp đến đây tìm hiểu về chăn nuôi, tôi vẫn thường nghe nói nhiều về các tỷ phú tầm cỡ phất lên nhờ nghề chăn nuôi. Từ dê, cừu ông Đạo Bùi đã xây được ngôi nhà khang trang, đồ sộ trị giá 500 triệu đồng; ông Đạo Văn Tường xây ngôi nhà 700 triệu đồng và ông Thành Tầm nuôi nhiều người con vào đại học và còn chia đàn gia súc cho con làm vốn lập nghiệp. Ngoài ra còn có hàng trăm hộ dân khác cũng nhờ chăn nuôi mà khá giả hoặc giàu lên. Thế nhưng khi giá gia súc (chủ yếu là dê, cừu) xuống thấp, những hộ chăn nuôi ở Lương Tri bắt đầu lao đao, kể cả các tỷ phú vang danh dạo trước. Theo lời kể của người làng, có nhiều trường hợp mà rõ nhất xin đơn cử ông Đạo Bùi, giàu như thế mà giờ cũng gặp nhiều khó khăn về chi phí sinh hoạt gia đình. Trước kia khi giá mỗi con dê, cừu giá 7-8 triệu đồng, người nuôi chỉ cần bán vài con là đủ trang trải, còn bây giờ phải bán cả vài chục con mà vẫn chưa chắc đã đủ.

Anh Hứa Khắc Sinh, Phó trưởng thôn Lương Tri than thở: 'Tôi nuôi 15 con cừu, nuôi từ thời điểm giá 1,3 triệu đồng/con, sau khi giá hạ không thể thuê người chăn thả nên cách đây 3 tháng tôi bán hết đàn, mỗi con chỉ được hơn 100.000 đồng, thật là vừa cười vừa mếu vì bán hết đàn chỉ đủ trả tiền công thuê người chăn'. Tính từ đầu năm đến nay đã có khoảng 15% số hộ chăn nuôi ở Lương tri bán hết đàn dê, cừu với giá rẻ. Đáng lo là trong các hộ chăn nuôi nơi đây, chiếm tỷ lệ 80% đều vay vốn Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT với số dư nợ hiện nay là 10 tỷ đồng. Theo số liệu của Ban Quản lý thôn, hộ vay ít nhất cũng 20 triệu đồng và hộ vay cao nhất là 100 triệu đồng. Điều trớ trêu là đa số các hộ vay vốn đầu tư nuôi dê cừu vào thời điểm giá 4-5 triệu đồng/con, người dân điêu đứng vì không có tiền trả lãi Ngân hàng.

Trăn trở tìm hướng đi

Diện tích đất sản xuất ở thôn Lương Tri có tất cả 75 ha đất màu một vụ và 275 ha ruộng lúa, trong đó có 60 ha ruộng lúa 3 vụ. Rõ ràng nếu chỉ dựa vào thế độc canh cây lúa với ngần ấy diện tích đất, Lương Tri khó có thể có được bộ mặt kinh tế - xã hội phát triển như hôm nay. Anh Đổng Tam nhận định: 'Dù có sự suy thoái tổng đàn gia súc nhưng theo tôi chăn nuôi vẫn có vị thế cực kỳ quan trọng ở đây, sau giai đoạn 'khủng hoảng', giá có nhích lên đôi chút và người chăn nuôi đã lấy lại bình tĩnh, dù gì thì người dân cũng không bỏ được nghề chăn nuôi vốn đã gắn bó lâu đời'. Sự khủng hoảng rồi dần dần cũng qua, người chăn nuôi hiểu ra rằng thực tế dê cừu đã quay lại với giá thật của nó. Anh Đạo Văn Mỡ, cư dân thôn Lương Tri đã dẫn tôi về cơ sở chăn nuôi chuồng trại của anh và bày tỏ những suy nghĩ của mình. Hiện tại đàn gia súc của anh còn 15 con dê, 42 con cừu và 10 con bò, theo anh chính chăn nuôi đã giúp anh tạo ra nhà cửa, cơ ngơi to lớn nên anh vẫn tin tưởng duy trì chăn nuôi, bất chấp những khó khăn trước mắt. thực hiện phương châm 'lấy ngắn nuôi dài' anh đã làm chuồng nuôi 10 con chim bồ câu, mỗi lứa đẻ hàng tháng anh bán được 5 cặp chim với giá 25 ngàn đồng/cặp, thấy hiệu quả anh tính làm thêm chuồng mở rộng nuôi bồ câu để tăng thu nhập. Điều anh muốn chia sẻ không phải là vấn đề nuôi bồ câu, mà chính là vấn đề người chăn nuôi phải tìm cách có nguồn thu nhập phụ trợ để tiếp tục duy trì phát triển đàn gia súc.

Trong giai đoạn giá gia súc giảm, có khoảng 60% hộ gia đình ở Lương Tri nhận hạt điều về nhà làm gia công cho Công ty Xuất khẩu nông sản, thu nhập hàng tháng từ 600-700 ngàn đến 1 triệu đồng, nhờ vậy cũng xoay xở được lúc khó khăn. Một cán bộ trong thôn tâm sự với tôi: 'Nếu không có việc gia công hạt điều sẽ là 'tai họa' cho dân chúng tôi, có thể nói hạt điều đã giúp giảm việc bán tháo bán đổ đàn gia súc'. Bên cạnh đó, để tăng hiệu quả kinh tế, xã Nhơn Sơn cũng đã triển khai cho nông dân thôn Lương Tri thực hiện mô hình chuyển đổi từ lúa thịt sang lúa giống ở đồng Chà Dum với diện tích gần 200 ha và tổ chức dạy nghề làm nấm rơm cho một số bà con trong thôn.

Tuy nhiên điều có thể thấy rõ, các vấn đề vừa nêu chưa phải là giải pháp căn cơ để tháo gỡ tình cảnh khó khăn của người chăn nuôi ở Lương Tri. Tìm hướng đi nào cho phù hợp? Bài toán không dễ có lời giải như lời anh Đổng Tam, chăn nuôi luôn là thế mạnh của Lương Tri nên việc tiếp tục đầu tư khôi phục phát triển chăn nuôi vẫn là hướng đi quan trọng.